Kadersizlik

Imre Kertesz, Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen yazar 15 yaşında iken Alman askerleri tarafından ilk önce Auschwitz İmha Kampına ardından Buchenwald kampına gönderildi. Kadersizlik yazarın bu kamplarda geçirdiği bir yılını anlatan belgesel niteliğinde bir roman.

Dünya tarihinin görmüş olduğu en büyük soykırımlardan birisi olan Holokost’a birebir tanıklık eden Kertesz, kitabını tam 10 yılda yazdı. İlk başlarda siyasi nedenlerden ötürü basılamayan kitap basıldıktan sonra da beklenen etkiyi bulmadı ancak 2002 yılında yazara Nobel ödülünü kazandırdı.

Bugün okula gitmedim” cümlesi ilen başlayan eser, her cümlesinde okuyucu şok eden hatta inanma sınırını aşan olaylarla dolu, ama en kötüsü de bu inanmamak istediğimiz olayların hepsinin insanlar tarafından gerçekleştirilmiş olması yani hepsinin gerçek olması.

Elbiselere dikilen sarı yıldızlarla başlıyor her şey, kimse neler olacağının farkında değil henüz. Çalışma vaadi ile kamplara gönderilen yüz binlerce mahkumun hikayesi aslında anlatılan. Kamplarda hayata tutunma mücadelesi, tükenmişlik, açlık çok çarpıcı bir şekilde ortaya koyuluyor.

Her geçen gün mahkum numaralarının artığına şahit oluyor genç Kertesz, önce 3 basamaklı numara taşıyan mahkumları görüyor. Ardından bu sayılar 6 basamağa çıkıyor. Gaz odasından yayılan o boğaz yakan kokuyu teneffüs etmek zorunda kalıyorlar. Aslında biz bu sahnelere bir çok film ve kitaptan alışığız ancak daha önce hiç orada bulunmuş birinin ağzından okumamıştık.

Kitap sadece kamp sürecini değil, kamptan sonra normal hayata adapte olmayı, her şeyi geçmişte bırakıp önüne bakmayı da anlatıyor. Geride bıraktığı hiçbir şey, eskisi gibi değildi artık. Yok edilen sadece hayatlar değil, bir toplum ve bir kültürdü.

Kadersizlik romanı özellikle insanoğlunun neler yapabileceğinin sınırı olmadığını anlatması bakımından mutlaka okunmalı ve okutulmalıdır.

Şunu söyleyebilirim ki, insanın kendisinden neyin ne kadar eksildiğini günbegün hesap etmesinden, günbegün izlemesinden daha fazla acı verici bir başka şey olamaz.

  • Kadersizlik – Imre Kertesz
  • Can Yayınları – Roman
  • Çeviri: İlknur İgan
  • 224 sayfa

"Kitapları seviyor musunuz öyleyse hayatınız boyunca mutlu olacaksınız demektir." ekrem.ozgiray@gmail.com