14–20 Eylül haftasında kültür-sanat gündemi yalnızca sergi ve festivallerle sınırlı değil. İstanbul’da kitap günleri, edebiyat söyleşileri, Ayvalık’ta sinema ve yapay zekâ çağında fotoğraf tartışmaları aynı haftaya denk geliyor.
Eylül ortası itibarıyla sonbahar kültür-sanat sezonu gerçek temposuna ulaşıyor. Bu hafta İstanbul’dan Ayvalık’a uzanan programda kitap günleri, edebiyat söyleşileri, film festivalleri, arşiv sergileri ve yapay zekâyla değişen görüntü kültürü yan yana geliyor.
Ne Okuyorum? radarında 14–20 Eylül haftasının öne çıkan duraklarını derledik.
1. Maltepe Kitap Günleri: 122 yayınevi okurla buluşuyor
Haftanın edebiyat açısından en kapsamlı etkinliklerinden biri 2. Maltepe Kitap Günleri.
Maltepe Belediyesi’nin düzenlediği etkinlik 12–20 Eylül arasında Cumhuriyet Meydanı’nda devam ediyor. Belediyenin resmî programına göre etkinlik 20 Eylül Pazar günü sona erecek.
Maltepe Belediyesi – Maltepe Kitap Günleri
Bu yıl program Ahmet Telli’ye ithaf ediliyor ve kitap günlerine 122 yayınevi etkinliğe katılıyor. Ahmet Ümit, Buket Uzuner, Murat Gülsoy, Şükrü Erbaş, Sevim Ak ve Sevin Okyay gibi çok sayıda yazar ve sanatçı programda yer alıyor.
Fuarda Türkiye Yazarlar Sendikası’yla hazırlanan söyleşi programında 15 Eylül’de “Sözün ve Kentin Özgürlüğü”, 16 Eylül’de “12 Eylül, Edebiyat ve Toplumsal Yabancılaşma”, 20 Eylül’de ise “Kitap Özgürleştirir mi?” başlıklı toplantılar gerçekleştirilecek.
Maltepe Kitap Günleri yayıncılık ve edebiyat tartışmalarını takip etmek için de dikkat çekici bir adres.
2. Edip Cansever ile Kant aynı masada
Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi’nde 15 Eylül Salı günü saat 19.00’da Orhan Koçak ve Barış Özkul, Cansever/Kant: Estetik Yücenin Serüveni kitabından hareketle Edip Cansever şiiriyle Kant estetiğinin yollarını kesiştirecek.
Söyleşinin temelinde “güzel” ile “yüce” arasındaki ayrımın şiir üzerinden nasıl düşünülebileceği bulunuyor.
3. Ayvalık’ta bir hafta boyunca sinema
Ayvalık Uluslararası Film Festivali, 14–20 Eylül tarihleri arasında gerçekleştiriliyor.
Festival programında uzun ve kısa metrajlı filmlerin yanı sıra söyleşiler, paneller ve farklı kültür-sanat etkinlikleri bulunuyor.
Ayvalık’ın festival açısından ilginç tarafı, programın yalnızca gösterim odaklı ilerlememesi. Yönetmenler, oyuncular ve sinema profesyonellerinin izleyiciyle kurduğu doğrudan temas festivalin önemli parçalarından biri.
Dolayısıyla hafta boyunca sinema gündemini takip etmek isteyenler için Türkiye’deki en önemli adreslerden biri Ayvalık olacak.
4. Salt Beyoğlu’nda Özer Kabaş’a arşivsel bakış
Salt Beyoğlu’nda Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları 15 Eylül’de açılıyor.
Haftanın sanat programında sergi, Kabaş’ın 1960’lardan 1990’lara uzanan üretimini yalnızca tek bir sanatçının retrospektifi olarak değil, Türkiye’deki kültür ve sanat ortamının dönüşümü içerisinde ele alıyor.
Programlamasını Tuğçe Kaplan ve Vasıf Kortun’un yaptığı sergi 14 Mart 2027’ye kadar devam edecek.
Özer Kabaş’ın sanatçı kimliği kadar eğitimci ve yazar yönüne de odaklanması, sergiyi görsel sanatlarla kültür tarihi arasında duran ilginç bir arşiv çalışmasına dönüştürüyor.
5. Kamera olmadan fotoğraf mümkün mü?
Maçka Sanat Galerisi’nde Alkan Avcıoğlu’nun Kameranın Ölümü / The Death of the Camera sergisi de 15 Eylül’de açılıyor.
Serginin merkezinde çağdaş görüntü kültürünün en güncel meselelerinden biri bulunuyor: Bir görüntü artık kamera kullanılmadan üretilebiliyorsa fotoğrafı nasıl tanımlayacağız?
Üretken yapay zekâ sistemlerinin görsel üretimi dönüştürmesiyle fotoğrafın gerçeklikle kurduğu geleneksel bağ yeniden tartışılıyor.
Serginin başlığı da doğrudan edebiyat teorisine göz kırpıyor. Roland Barthes’ın ünlü Yazarın Ölümü metnine yapılan gönderme, fotoğrafın yalnızca teknolojik değil teorik bir dönüşüm yaşadığını düşündürüyor.
6. Pera Müzesi’nde sinema ve müzik buluşuyor
Pera Müzesi’nin Şimdi Uzaklardasın programı 19 Eylül’de devam ediyor.
Program, kült filmleri klasik bir sinema gösterimi şeklinde sunmak yerine gösterim sonrasında DJ performanslarıyla genişletiyor.
Bu yaklaşım sinemayı yalnızca izlenen bir anlatı olmaktan çıkarıp sosyal ve müzikal bir deneyime dönüştürüyor.
Sonbahar sezonunda müzelerin yalnızca sergi mekânı değil, film, müzik ve performansın kesiştiği kültür merkezleri hâline geldiğini gösteren etkinliklerden biri.
7. Kitap fuarlarında sıradaki duraklar
Bu hafta Maltepe’nin ardından kitap fuarı takvimi de hızlanıyor.
Türkiye’de önümüzdeki dönemin en yakın büyük organizasyonlarından biri Diyarbakır Kitap Fuarı. TÜYAP’ın resmî takvimine göre fuar 26 Eylül–4 Ekim arasında Diyarbakır Fuar Merkezi’nde yapılacak.
Ardından Denizli Kitap Fuarı 17–25 Ekim, yılın büyük buluşmalarından Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı ise 12–20 Aralık 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek.
Bu nedenle Maltepe Kitap Günleri yalnızca bu haftanın etkinliği değil; sonbahar boyunca devam edecek kitap fuarı sezonunun da başlangıç işaretlerinden biri.
Kaynaklar
Maltepe Belediyesi – Maltepe Kitap Günleri
Cumhuriyet – 2. Maltepe Kitap Günleri
Türkiye Yazarlar Sendikası – Maltepe Edebiyat Buluşmaları
TÜYAP – Kitap Fuarları Takvimi
